Egipt - zarys historii

Historia Egiptu, długa i barwna, jest zapisem dziejów i dokonań cywilizacji, której początki datuje się na 10 000 lat p.n.e. Wtedy to powstały odkryte przez archeologów ślady bytowania na Saharze plemion koczowniczych – ryty i malowidła naskalne. Ogromną rolę w życiu pierwotnych plemion odegrały warunki naturalne. Skąpe opady wymuszały migracje. Koczownicy musieli w końcu szukać stałego miejsca pobytu w żyznej dolinie Nilu. Tam powstał zalążek narodu który stworzył potężną kulturę, której wytwory materialne zachwycają po dziś dzień. Wykopaliska prowadzone w żyznej i urodzajnej dzięki regularnym wylewom dolinie Nilu, potwierdziły fakt szybkiego rozwoju kultury materialnej. Tu powstał najstarszy na świecie system pisma – hieroglify. Na skutek ekspansji terytorialnej nad Nilem powstały dwa rywalizujące ze sobą społeczeństwa żyjące w delcie Nilu (Dolny Egipt) i na południu (Górny Egipt). Około roku 3100 p.n.e. władca Górnego Egiptu podbił deltę i połączył państwa w jedno królestwo. Stolicą obrano miasto Memfis.

Stare Państwo (3100 – 2180 p.n.e.)

Stolica państwa – Memfis – zbudowana została w strategicznym punkcie, tam, gdzie przebiegała granica między Dolnym a Górnym Egiptem. Nową metropolią władców stała się bliska stolicy Sakkara, gdzie król Jesser wzniósł pierwszą znaną piramidę (2650 p.n.e.). Państwo zostało podzielone na 42 prowincje - nomy – zarządzane przez monarchów. Zbierali oni podatki przeznaczone m.in. na monumentalne budowle. Wówczas powstały potężne piramidy Jessera, Snorfu, Cheopsa, Chefrena. Rosnąca potęga wielmożów i lata nieurodzaju osłabiły władzę królewską i doprowadziły do upadku VI dynastii. Zakończył się okres dominacji Memfis i rozpoczął się okres przejściowy.

I Okres Przejściowy (2180 – 2055 p.n.e.)

Był to okres rozdrobnienia politycznego, nastąpił upadek rzemiosła i sztuki. Po latach stagnacji silną ręką zjednoczył państwo król tebańskiej XI dynastii – Menuchotep II.

Średnie Państwo (2055 – 1650 p.n.e.)

Stolicą zjednoczonego państwa zostały Teby. Faraonowie ożywili handel, rozwinęły się sztuka i rzemiosło. Nie odzyskali co prawda boskiego statusu, a budowle nie miały dawnej świetności. Królowie XII dynastii panujący od XVIII do XX w p.n.e. ponownie przenieśli stolicę do Memfis. W literaturze i sztuce nastąpił okres okres uznany za klasyczny w dziejach kultury egipskiej. Do państwa zostały przyłączone nowe terytoria, władza królewska umocniła się podporządkowując ściśle dworowi królewskiemu hierarchię urzędniczą. Napływające z Azji ludy semickie mieszały się z rdzennymi mieszkańcami Egiptu. Kolejne załamanie władzy królewskiej spowodowane panowaniem słabych królów XIII i XIV dynastii przyczyniło się do DRUGIEGO OKRESU PRZEJŚCIOWEGO (1650 – 1550 p.n.e.).

Kraj ponownie podzielił się na zwalczające się nawzajem regiony. Tronem egipskim zawładnęli Hyksosi – plemiona napływowe szukające sprzymierzeńców wśród Nubijczyków (Sudan).

Zostali oni pokonani i wyparci z Egiptu przez wojowniczych królów tebańskich, a tym, kto ponownie zjednoczył państwo był pierwszy król XVII dynastii Jahmes.